Voordrachten georganizeerd door

Werkgroep De Ronde Tafel



(Data onder voorbehoud. Kijk best enkele dagen op voorhand of er niets gewijzigd is.)


Woensdag 16/10/2019, 19h30: Koenraad Elst: Wodan en Sjiva, een opzienbarende oefening in vergelijkende mythologie

Wodan, of in modern Nederlands Woen (als in woensdag, Woensdrecht) is een Germaanse god. Hij was niet noodzakelijk de oppergod, zoals men lang gemeend heeft, want zijn zoon Donar was veel populairder. De Romeinen stelden hem gelijk met hun god Mercurius, de raadselman. Hij is inderdaad de God van de beeldentaal en de bevlogen dichters. Zijn naam is verwant met Latijn vates, "dichter". En met Sanskrit vâta, "wind", tevens de naam van één van de elf atmosferische goden.
Rudra is de god van de vervaarlijke stormen in de bergen. Ook hij is in de Veda's één van de atmosferische goden, die collectief trouwens Rudra's genoemd worden (naast de acht aardse Vasu's ofte "goederen", de twaalf hemelse Âditya's ofte "zonnen", en Hemel en Aarde zelf, samen 33). Zijn verwante Indra is de god van de voorspelbare storm die elk jaar rond zomerzonnewende het regengetijde opent; hij hanteert de bliksem (vajra), net zoals zijn Germaanse evenknie Donar de hamer slingert. Maar Rudra is gevaarlijker en is daarom gaandeweg met een vleinaam aangesproken geworden: Sjiva, "goedgunstig, goed".
Hij heeft een horde jonge geweldenaars rond zich, de Marut-s, zoals Sinterklaas een legertje Zwarte Pieten om zich heen heeft. Sinterklaas is dan ook hoofdzakelijk op Wodan gebaseerd, die op zijn achtvoetig paard door de lucht rijdt; en de Zwarte Pieten op het Wilde Heir dat Wodan vergezelt. Een overblijfsel is het spel "trick or treat", dat kinderen met Hallowe'en (vooravond van Allerheiligen) spelen. Het Wilde Heir moet geëerd worden, anders haalt het een truuk met je uit. De tijd van de sombere Wodan zijn de donkerste maanden; en de Nacht van Sjiva viel oorspronkelijk op winterzonnewende. De nacht van het jaar is de tijd waarin de doden terugkomen onder de levenden.
Sjiva is de God met het Derde Oog, dat men zich door volgehouden meditatie bewust wordt. Tijdens de lange zwerftocht van India naar Germanië is men die yogische dimensie echter vergeten, en ging men Wodan als éénoog opvatten. Toch wordt er nog naar verwezen: het is uit zucht naar wijsheid dat Wodan éénogig wordt, namelijk door zijn andere oog op te offeren. Hij hangt daartoe ook negen dagen in een boom; de oudst bekende hatha-yoga-oefening is juist om ondersteboven in een boom te gaan hangen. Kortom, ondanks gaandeweg gegroeide verschilpunten kan men in Wodan zeker nog Sjiva herkennen.

Koenraad Elst is dokter in de oriëntalistiek en auteur van een schap vol boeken.
Meer over hem: www.koenraadelst.info.

OPGELET: door de minder prettige samenwerking met zaal De Admiraal zijn we genoodzaakt om nog eens te verkassen.
NIEUWE PLAATS:
"De Spiegel", Oostakkerdorp 8, 9041 Oostakker (Gent)
De zaal is vlot bereikbaar via de R4 en er zijn om de 10min. bussen vanaf het station Gent-Dampoort (lijn 70, 71, 72, 39); de laatste bus terug gaat om 22h49.


Woensdag 20/11/2019, 19h30: Eddy Daniels: Het gevaar van de islam

De angst voor het mohammedanisme zit er goed in, zodat je aan alle kanten met bezweringsformules geconfronteerd wordt. Aan de ene kant zijn er de politiek correcten die volhouden dat het allemaal zo erg niet is als we maar lief zijn voor onze islamitische broeders, aan de andere kant de panikeerders die denken dat door hard te schreeuwen op allerlei internetfora het Kwaad kan afgewend worden. Allebei ijdele bezigheden. Eddy Daniels pleit voor een moeilijke weg: het opzetten van het rationele debat, telkens als er zich weer eens probleemsituaties voordoen, gekoppeld aan pragmatische maatregelen die uit de situatie voorkomen en niet uit de een of andere ideologie. Op termijn kan dit ook die moslims over de brug halen die zich langzaamaan losmaken uit hun suicidale logica, waardoor het Nabije Oosten zichzelf aan het uitmoorden is en wij de brokstukken toegeworpen krijgen.

Eddy Daniels (°1949) is handelsingenieur en geschiedkundige, en schreef al een hoop maatschappijkritische artikels en boeken. Zijn boek "De Kwestie M - Een gekaapte godsdienst" werd door wijlen prof. Etienne Vermeersch geloofd als de beste biografie van Mohammed ooit geschreven.



Zaterdag 14/12/2019, 19h30: Eric Cornand: De Megalietenbouwers

Overal ter wereld kom je ze tegen: gigantische, erg oude monolieten en cyclopische muren vol polygonale stenen die met een enorme precisie tegen elkaar aansluiten.
Twee vragen domineren alles:
1. Waar komt de architectuur vandaan die aan de basis ligt van deze herkenbare en wijd verspreide bouwstijl?
2. Hoe hebben ze het gedaan?
Wie Eric Cornand kent, weet dat hij zich aan een presentatie met meer dan honderdvijftig dia's mag verwachten, het resultaat van diepgaand speurwerk dat ons overal op de planeet naartoe zal brengen, onverwachte linken en vernieuwende theorieën, alles grondig uitgewerkt. Met hier en daar een kwinkslag en af en toe een goedbedoelde sneer naar wetenschappers die zichzelf te serieus nemen en bijgevolg belachelijk maken.
Deze lezing is zeer up to date met veel nieuw materiaal dat minder dan drie maand oud is.

Eric Cornand (°Gent, 14 januari 1954) heeft een bachelor in PR en bedrijfsbeheer en een master in economie en marketing. Hij geeft lezingen sinds 1982. De laatste tien jaar van zijn carrière werkte hij in hoofdzaak als een (onderzoeks)journalist voor vaktijdschriften en hield er een internetnieuwsbrief op na die vooral over geopolitiek en het klimaat gaat, maar hij heeft ook nog een resem andere interesses. Parapsychologie, archeologie, blues (als gitarist en componist), Mercedes-oldtimers. Hij publiceerde in 2011 het boek 'De GAEA Revolutie', een maatschappijkritisch 'wat-als' boek van meer dan 500 pagina's. Hij is een SciFi-, Magisch Realisme- en Fantasy-auteur. Op dit moment schrijft hij onder andere aan een nieuw maatschappelijk paradigma, mogelijk onderwerp voor een nieuwe lezing in 2020. Recent publiceerde hij werk in de tijdschriften Spiegelbeeld en Macrotrends. De lezing over de megalietenbouwers maakt deel uit van de speurtocht naar een antediluviaanse oerbeschaving.



Vrijdag 31/1/2020, 19h30: Marc Amelinckx: Windmolens...

Hoe gaan we nu zorgen voor een echte energietransitie? Kernenergie is niet sexy meer maar wat zijn de alternatieven? Zijn die alternatieven echt beter? Zijn ze ook betaalbaar én wie betaalt de rekening? Maakt Vlaanderen/België hier de juiste keuzes? Wie zijn de lobbyisten en wat willen zij bereiken? Wat is de impact van die nieuwe energiebronnen op de gezondheid van mens en dier?

Marc Amelinckx en zijn echtgenote Noëla Verhofstadt zijn mede-oprichters van Leefbare Energie Vlaanderen, een burgerplatform dat ijvert voor een doordachte visie op lange termijn voor hernieuwbare energie.
LEV is ontstaan uit lokale actiecomités die hinder ondervinden van industriële windturbines die veel te dicht staan bij de bewoning waardoor de gezondheid van mensen wordt bedreigd door de visuele hinder én geluidsoverlast. Namens LEV ondersteunen zij ook inwoners die zich verenigen op het moment dat er een omgevingsvergunning wordt aangevraagd.



Zaterdag 22/2/2020, 19h30: Ronald van de Peppel: Telepathie met dieren

Deze avond neemt Ronald van de Peppel ons mee in de leefwereld van dieren. Hij legt uit aan de hand van veel voorbeelden hoe de dieren in een beeldtaal spreken en hoe we die taal kunnen leren gebruiken in gewone en ongewone situaties met respect voor de eigenheid van het dier. Want ook al verstaat een dier ons, dat wil nog niet zeggen dat het ook luistert.
Hoe kunnen wij dan toch duidelijk maken wat wij aan onze niet-sprekende vrienden willen overbrengen? Hoe versta je het gedrag van een dier? Hoe leg je onze wereld aan hen uit terwijl wij die zelf nauwelijks begrijpen? Hoe denken zij over ons? Een aantal technieken die belangrijk zijn in de communicatie worden op lichtvoetige en toch diepgaande manier overgebracht. Het belooft weer een leerzame avond te worden.

Ronald van de Peppel (°1951) reisde tien jaar de wereld rond en bezocht vele grote Meesters. In de jaren '80 volgde hij vier jaar training in auralezing en healing aan het Centrum van Intuïtieve ontwikkeling in Utrecht, toen geleid door afgestudeerden van het Amerikaanse Monroe instituut. Hij werd door Joska Soos ingewijd als sjamaan en is één van de eerste Reikimeesters van West Europa. Tevens volgde hij een opleiding olieverfschilderen en kunstgeschiedenis in Sint-Niklaas. Hij werkt als auralezer, cursusleider, healer, schilder en schrijver in Heffen bij Mechelen.



Zaterdag 14/3/2020, 19h30: Marc Vermeersch: De oorsprong van kunst en esthetisch gevoel, in darwinistische zin

OPGELET: UITGESTELD WEGENS DE CORONA-HYSTERIE

Esthetisch gevoel en evolutionair voordeel
Mensen hebben (aanleg tot) esthetisch gevoel, de eigenschap het schone te zien. Het is via de zintuigen dat gevoelens en ideeën die het schone oproepen door de hersenen van de mens herkend worden. Deze aanleg komt waarschijnlijk voort uit drie punten die een sterk verband hebben met de reproductie van de mens.
Eerste punt. Het zicht is voor wat betreft het esthetisch gevoel waarschijnlijk het belangrijkste zintuig. Mensen zien graag andere mensen. Jagers en verzamelaars konden niet leven zonder hun clan. De Afrikaanse San, beter bekend onder hun oude naam Bosjesmannen, legden vaak en lang bezoeken af bij naburige groepen. Er is de aantrekking voor de andere (of dezelfde) sekse. Mensen zijn gepassioneerd door andere mensen, door hun ogen, hun stem, hun manier van bewegen, hun spel, hun aanrakingen enzovoort.
Tweede punt. Mensen hebben meestal ook veel interesse voor dieren. Die interesse is ook bij veel jagers en verzamelaars nauw verbonden met het feit dat dieren, het resultaat van de jacht, het meest gewaardeerde voedsel waren. We zagen dat chimpansees en bonobo’s ook een grote, spontane interesse hebben voor dieren. Hun grote hersenen en de nog grotere hersenen van de mens lieten een brede belangstelling toe. De mens is ook meester in het verbergen van zijn ware motieven. Ook al geloofde hij dat dieren een ziel hadden en hij dezelfde ziel, dezelfde natuur had als zijn totemdier: bij jagers stond de interesse voor dieren nooit helemaal los van de jacht en het eten van hun vlees.
Een derde punt was plantaardig voedsel. Eetbaar voedsel, bladeren, fruit, noten enzovoort vinden is het herkennen van geuren, kleuren, texturen, patronen, vormen, geluiden enzovoort. De mens ziet graag kleuren en vormen in landschappen, herkent aan de lucht welk weer het wordt enzovoort. De reproductie van de mens is ook hier de basis van een eigenschap.
Het enthousiasme van de mens voor mensen, dieren en planten en daarvan afgeleid vormen, kleuren, bewegingen, tekeningen, toneel, muziek enzovoort is in oorsprong nauw verbonden met de reproductie van de mens. Iets mooi vinden is verbonden met leven, met reproductie, met mensen en voedsel: een boom met rijp fruit, eetbare bladeren, een verzwakt dier, een potentiële partner herkennen en het enthousiasme dat dit teweeg brengt. Op deze basis kon de mens een oneindig aantal combinaties en afgeleiden mooi vinden.
Dit esthetisch gevoel is een onderdeel van de creatieve intelligentie die de mens heeft. Het is duidelijk dat reuk, gevoel, gehoor en smaak als zintuigen ook sterk betrokken zijn bij het vinden van voedsel en misschien partners. Het gehoor laat ons toe geluiden zoals gezang en muziek te waarderen. Wat we met deze zintuigen mooi of aangenaam vinden is sterk beïnvloed door de cultuur die we meegekregen hebben. Samengevat: eigenschappen die bij de mens ontwikkeld waren en essentieel in de (re)productie van mensen en voedsel waren de basis voor een sterk ontwikkeld esthetisch gevoel.

Kunst
Kunst is alles wat door de mens is gemaakt en zijn esthetisch gevoel aanspreekt. Men kan een landschap mooi vinden maar dit is in deze definitie geen kunst want onderdeel van de natuur. Wat niet door mensen is gemaakt kan het esthetisch gevoel aanspreken. Gelijk welke realisatie door een mens of mensen kan kunst zijn voor iemand: een werktuig, een gebouw, muziek, parfum, een auto, een gedicht, een symfonie, een theaterstuk, een asbak, een tekening of een schilderij met een zigeunerin.

De spreker is dr. in de geschiedkunde en heeft een reeks boeken geschreven over de geschiedenis van de mens vanaf het prille begin (verkrijgbaar op de avond).



Woensdag 22/4/2020, 19h30: Koenraad Elst: De Dierenriem, Evangelie van het Seksisme
Opgelet: gezien de coronatoestand, zullen we hier een webinar van maken i.p.v. een "echte bijeenkomst"!

U kunt de voordracht dus vanuit uw zetel thuis volgen, en ook vragen stellen!
Wilt u deelnemen, stort dan 10€ op de rekening van de Werkgroep De Ronde Tafel: BE17 8903 6404 0021 (8€ als u gewoon lid bent; niks als u steunlid bent), en stuur een berichtje naar koen@astrovdm.com, u krijgt dan een link om in te loggen.

Een eerdere stellingname van Koenraad Elst, oriëntalist, heette: Het Boek der Veranderingen, Bijbel van het Seksisme. Daarin ging het over de yin/yang-tweepool, die de man/vrouw-vrouw-tweepool in bredere kosmische kontekst plaatst. Daarbij is ze heel uitdrukkelijk, zeg maar onbeschaamd, in de beklemtoning van de verschillen tussen de twee. Dat komt voort uit de levenservaring van duizenden generaties, maar tegenwoordig wordt het verduiveld als "seksisme". De Dierenriem vormt het vervolg op en sluitstuk van dat verhaal. Hij brengt een ingewikkelder struktuur waarin subtielere varianten op of kombinaties van de yin/"negatieve" (nauwkeuriger: "struktieve") en yang/"positieve" pool hun plaats krijgen. Voor wie een gezonde afkeer heeft van waarzeggerij en bijgeloof: de Dierenriem is een begrippenstruktuur die ontstaan is los van, en eerder dan, het voorspellend gebruik dat men ervan heeft trachten te maken, en dat hier ook niet aan de orde komt. Nog wat raadselachtig allemaal? Wees dan vooral aanwezig bij deze lezing/webinar.

De spreker hoeven we u allicht niet meer voor te stellen: oriëntoloog en schrijver van een schap vol boeken.



Zaterdag 30/5/2020, 19h30: Frank van Splunder: Taal is politiek
Opgelet: gezien de aanhoudende coronatoestand, zullen we hier weer een webinar van maken i.p.v. een "echte bijeenkomst"!

U kunt de voordracht dus vanuit uw zetel thuis volgen, en ook vragen stellen!
Wilt u deelnemen, stort dan 10€ op de rekening van de Werkgroep De Ronde Tafel: BE17 8903 6404 0021 (8€ als u gewoon lid bent; niks als u steunlid bent), en stuur een berichtje naar koen@astrovdm.com, u krijgt dan een link om in te loggen.

Taal is politiek in de zin dat mensen taal gebruiken om zich uit te drukken en – vooral – om relaties aan te gaan met andere mensen, al dan niet op een vreedzame manier. Maar taal is ook cultuur, economie, en zelfs biologie. De auteur pleit voor een ecologische benadering van taal, d.w.z. diversiteit tussen talen is noodzakelijk en talen moeten in evenwicht zijn. Helaas is dat vaak niet zo: denk maar aan het overwicht van het Engels in de wereld van vandaag. Het boek (verkrijgbaar op deze avond) is bedoeld voor iedereen met een persoonlijke of professionele belangstelling voor taal en behandelt vragen zoals: Waar komen talen vandaan? Wat is de link tussen taal en identiteit? Wat is het verschil tussen een taal en een dialect? Wat zijn de machtsverhoudingen tussen talen in de wereld? Is het Engels een bedreiging voor andere talen?

Frank van Splunder is taalkundige. Hij behaalde een PhD in Applied Linguistics aan de universiteit van Lancaster (UK) en is docent academisch Engels bij Linguapolis, het talencentrum van de Universiteit Antwerpen. In 2015 publiceerde hij Taalstrijd (ASP, 2015). Zijn meest recente boekpublicatie is Language is Politics. Exploring an Ecological Approach to Language (Routledge, 2020).



Vrijdag 19/6/2020, 19h30: Marc Vermeersch: De oorsprong van kunst en esthetisch gevoel, in darwinistische zin

Esthetisch gevoel en evolutionair voordeel
Mensen hebben (aanleg tot) esthetisch gevoel, de eigenschap het schone te zien. Het is via de zintuigen dat gevoelens en ideeën die het schone oproepen door de hersenen van de mens herkend worden. Deze aanleg komt waarschijnlijk voort uit drie punten die een sterk verband hebben met de reproductie van de mens.
Eerste punt. Het zicht is voor wat betreft het esthetisch gevoel waarschijnlijk het belangrijkste zintuig. Mensen zien graag andere mensen. Jagers en verzamelaars konden niet leven zonder hun clan. De Afrikaanse San, beter bekend onder hun oude naam Bosjesmannen, legden vaak en lang bezoeken af bij naburige groepen. Er is de aantrekking voor de andere (of dezelfde) sekse. Mensen zijn gepassioneerd door andere mensen, door hun ogen, hun stem, hun manier van bewegen, hun spel, hun aanrakingen enzovoort.
Tweede punt. Mensen hebben meestal ook veel interesse voor dieren. Die interesse is ook bij veel jagers en verzamelaars nauw verbonden met het feit dat dieren, het resultaat van de jacht, het meest gewaardeerde voedsel waren. We zagen dat chimpansees en bonobo’s ook een grote, spontane interesse hebben voor dieren. Hun grote hersenen en de nog grotere hersenen van de mens lieten een brede belangstelling toe. De mens is ook meester in het verbergen van zijn ware motieven. Ook al geloofde hij dat dieren een ziel hadden en hij dezelfde ziel, dezelfde natuur had als zijn totemdier: bij jagers stond de interesse voor dieren nooit helemaal los van de jacht en het eten van hun vlees.
Een derde punt was plantaardig voedsel. Eetbaar voedsel, bladeren, fruit, noten enzovoort vinden is het herkennen van geuren, kleuren, texturen, patronen, vormen, geluiden enzovoort. De mens ziet graag kleuren en vormen in landschappen, herkent aan de lucht welk weer het wordt enzovoort. De reproductie van de mens is ook hier de basis van een eigenschap.
Het enthousiasme van de mens voor mensen, dieren en planten en daarvan afgeleid vormen, kleuren, bewegingen, tekeningen, toneel, muziek enzovoort is in oorsprong nauw verbonden met de reproductie van de mens. Iets mooi vinden is verbonden met leven, met reproductie, met mensen en voedsel: een boom met rijp fruit, eetbare bladeren, een verzwakt dier, een potentiële partner herkennen en het enthousiasme dat dit teweeg brengt. Op deze basis kon de mens een oneindig aantal combinaties en afgeleiden mooi vinden.
Dit esthetisch gevoel is een onderdeel van de creatieve intelligentie die de mens heeft. Het is duidelijk dat reuk, gevoel, gehoor en smaak als zintuigen ook sterk betrokken zijn bij het vinden van voedsel en misschien partners. Het gehoor laat ons toe geluiden zoals gezang en muziek te waarderen. Wat we met deze zintuigen mooi of aangenaam vinden is sterk beïnvloed door de cultuur die we meegekregen hebben. Samengevat: eigenschappen die bij de mens ontwikkeld waren en essentieel in de (re)productie van mensen en voedsel waren de basis voor een sterk ontwikkeld esthetisch gevoel.

Kunst
Kunst is alles wat door de mens is gemaakt en zijn esthetisch gevoel aanspreekt. Men kan een landschap mooi vinden maar dit is in deze definitie geen kunst want onderdeel van de natuur. Wat niet door mensen is gemaakt kan het esthetisch gevoel aanspreken. Gelijk welke realisatie door een mens of mensen kan kunst zijn voor iemand: een werktuig, een gebouw, muziek, parfum, een auto, een gedicht, een symfonie, een theaterstuk, een asbak, een tekening of een schilderij met een zigeunerin.

De spreker is dr. in de geschiedkunde en heeft een reeks boeken geschreven over de geschiedenis van de mens vanaf het prille begin (verkrijgbaar op de avond).



Zaterdag 27/6/2020, 18h30: Jaarlijks etentje

Meer informatie volgt.



?/9/2020, 19h30: Chris Impens: 2300 jaar wiskunde: van Euclides tot het PISA-rapport

Waar is wiskunde ontstaan, en hoe staat ze er nu voor? Wat doen wiskundigen, hoe doen ze het, en waarom zijn ze zoals ze zijn?
Hoe is het wiskunde-onderwijs geworden tot wat het nu is? Hoe schrijft men een ideaal maar onbruikbaar wiskundeboek?

Chris Impens (°1947) is wiskundige. Tot 2012 doceerde hij Analyse aan de Universiteit Gent. Hij publiceerde over niet-standaard-analyse en constructieve analyse. In 2016 voltooide hij "Wiskunde vanaf nul", met een onconventionele opbouw die niets van voorkennis vereist.




"De Spiegel", Oostakkerdorp 8, 9041 Oostakker (Gent)

Inkom:
Normaal, tenzij anders vermeld: 10 euro, leden 8 euro, steunleden gratis.